Traktörün Tarihi

Dünya Traktör Tarihi

Günümüzde tarımın vazgeçilmezi olan traktörlerin bugünkü görünümlerine nasıl evrildiğini merak ediyor musunuz? Traktörlerin tarih sahnesine nasıl çıktığı hangi aşamalardan geçtiği ve bugünkü son teknoloji araçlara nasıl dönüştüğünü görmek size ilginç gelebilir.

Traktör yüksek tork ve düşük devirde çalışabilen; tarım, inşaat ve madencilikte genellikle bağlı ekipmanı çalıştırmak ve çekmek için kullanılan bir araçtır.
Traktör kelimesi latinceden gelmekte olup ”çekmek”, ”sürmek” anlamına gelmektedir.

Traktörün İlk Örnekleri Amerika’da

1800’lerde buharlı makinelerin icadıyla tarımda kulanılan ilk byhar motorlu araçlar da üretilmeye başlandı. İlk traktörler diyebileceğimiz bu aletler daha çok lokomotiflere benziyordu ve hantal bir yapıta sahiptiler. İlk zamanlar bu buharlı makineler diğer tarım aletlerine kayış kasnak tahriki için kullanılmaktaydı.Kullanımı oldukça zahmetliydi ve buhar gücü için sürekli su taşınması gerekiyordu.Toprağı sürerken toğrağı topluyor ve sıkıştırıyordu. Üstelik kazan patlama riski oldukça fazlaydı ve insanlar için tehlike oluşturuyordu.

Bu sırada Amerika’da kendinden tahrikli buhar motorları çalışmalarına ağırlık verilmeye başlandı. 1890’lı yıllarda ilk içten yanmalı motorlar da üretilmeye başlandı.1892 yılında Münih Teknik Yüksek Okulu mühendislerinden Rudolf Disel yakıtı sıkıştırma yoluyla atşelemeyi başararak ilk dizel motoru yaptı ve geliştirdi.

1812 yılında Richard Troivithcik ilk yarı haraketli buhar motorunu tarımsal amaçla mısırı harmanlamak için kullandı. Bacası katlanılarak indirilmek suretiyle bir yerden bir yere insan gücüyle taşınabilen ve ”Barn Engine” olarak adlandırılan bu makine modern traktörün atası olarak kabul edilebilir.

1812 yılında Richard Troivithcik tarafından icad edilen ”Barn Engine”

1892de John Froelich tarafından Amerikanın Clayton eyaletinde ilk tek silindirli, benzinli traktör üretildi ancak ticari bir başarıya ulaşamasa da bu gelişme John Deere için büyük bir ilham kaynağı oldu.

Dan Albone 1901 yılında günümüzdeki traktöre oldukça benzeyen eski örneklerine göre oldukça hafif olan benzinli traktörü üreterek ticari başarıya ulaştı ve 500 adet kadar üretilerek tüm dünyaya ihraç edildi.

”Traktör” İsmi İlk Defa Kullanıldı

1902 yılında Charler Hard ve Charles Parr tarafından Hard-Par Gasoline Engine Co. kuruldu. Üretilen traktör bugünküne benzer çelik tekerlekli, volanlı, tente çadırlı ve benzin soğutucu radyatörü olan bir traktördü.Bu traktörler alışılagelmiş at kullanımından ve buhar makinelerinden daha avantajlıydı işi daha ucuza ve daha kısa zamanda yapabiliyorlardı.
Hard-Parr bu makineleri traktör olarak adlandırarak diğer buharlı makinelerden ayırdı. Aynı zamanda üretilen bu traktörler önemli ölçüde ticari başarıya da ulaştı.


Bu esnada otomobil alanında da ilerlemeler sürmekteydi.1908 yılında Hanry Ford ilk seri üretim otomobilleri piyasaya sürdü. Seri üretim bandı bir devrim niteliğindeydi 1913 yılında Ford bir günde 1000 otomobil üretebilmekteydi. Otomobil alanındaki gelişmeler traktör alanında da ynkı bulmaktaydı.
1930larda çelik traktörler lastiğe çevrildi. Elden çevirerek çalıştırma yerine elektrikli yanma sistemi getirildi.

Traktörde Devrim: Üç Nokta Askı Sistemi

İlk traktörler arkalarına bağlı pullukları çekmekte zorlanıyorlardı. Toprak toplanıyor, birikiyor ve sıkışıyor dolayısıyla toprağı sürmek imkansız hale geliyordu. Ön kısmın havaya kalkması ve sürücünün yaralanması olasılığı yüksekti. Bu sırada uçak sistemlerinde büyük işler başarmış motorlu sistemler hakkında tutkulu ve başarılı İrlandalı mühendis Harry Ferguson üç nokta askı sistemini geliştirdi. Bu sistem traktör arkasına takılan ekipmanı kademeli olarak indirip kaldırabiliyordu. Yükün arka tekere binmesiyle ön kısmın kalkması riski ortadan kalktı. Bu sistem sayesinde traktörlerin yeni hafif modelleri de artık ağır yükler çekebiliyordu. Toprak biriktirme ve sıkıştırma ortadan kalkmış, traktör sürücüsü bir tarlada işini bitirdiğinde diğerine gidebilmek için yerinden bile kalkmadan sadece koltuğun yanındaki bir kolla bağlı ekipmanı kaldırabiliyordu. Ferguson bu sistemin patentini aldı ve Ford Motor Co. ile anlaşma yaptı. Böylece üç kollu askı sistemini Ford traktörlerde uygulamaya başlandı. Başlangıçta mekanik kumanda sayesinde harakete geçirilen bu sistem günümüzde hidrolik sistemlerin gelişmesiyle hidrolik kumanda yardımıyla gerçekleşmekte. Günümüzde hala çok kullanış olan bu sistem olmasaydı traktör asla bu derece kullanışlı bir tarım aracı haline gelemezdi.

4 silindir motor ve 28 beygir gücünde ozamana kadar bilinen en ileri teknolojinin harmanlamasıyla 1939da Ford-Ferguson 9N tanıtıldı.
Traktör teknolojisi 2. dünya savaşından sonra da gelişmeye devam etti. Benzinli traktörlerin yerini giderek dizel traktörler almaya başladı.
Geleneksel dişli sisteminden hidrostatik sisteme geçilmesiyle pedal kullanımı sayesinde hız ayarına imkan veren yeni traktörler üretildi.
1960lı yıllarda dizel motorlara geçildi.
1970li yıllar ise ilk dört çekerli traktörlerin üretildiği yıllardır. Dizel motorlarda intercooler kullanılmaya yine bu yıllarda başlanmıştır.

Türkiye’de Traktör Tarihi

Türkiye’de traktör parkında ilk ciddi rakamlara 2.Dünya Savaşı sonrası Amerika’nın Marshal ekonomik yardımları sayesinde ulaşıldı. Bir yıl içerisinde 1.756 olan traktör sayısı bazı kaynaklara göre on binli rakamları geçti. 1950li yılların başlarında ise Türkiye’de üretilecek ilk traktör için çalışmalara başlandı. Türk Makine Kimya Endüstrisi Kurumu ve Minneapolis-Moline Co. arasında kurulan ortaklıkla 1955 yılında ilk Traktör üretildi. Bir sene sonra 1065 adet traktör üretildiyse de döviz kurundaki sıkıntılar nedeniyle üretim sekteye uğradı.


Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde üç Türk mühendisin girişimleriyle isimlerinin baş harflerini taşıyan HSG(Hamit Demirtaş, Süleyman Kadayıfçılar, Gazanfer Harzedan) traktör üretildi ancak dönemin siyasi atmosferi bu traktörden ancak 2 adet üretilmesine izin verdi ve malesef hiçbir zaman seri üretime geçemeden bu proje tarihin tozlu raflarına kaldırıldı.
Bugün ise Türkiye 40 marka ve 30 firmanın olduğu, 2 milyona yakın mevcut  traktör sayısıyla dünyanın önde gelen pazarlarından biri konumunda.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Üst